Circle vừa làm một điều mà không ai ngờ: mua lại gần 1.000 bằng sáng chế blockchain từ IBM, trở thành chủ sở hữu bằng sáng chế blockchain lớn nhất nước Mỹ. Nhưng cộng đồng tech lại im lặng. Tại sao?
Hãy bỏ qua cảm xúc. Đây không phải là một bản nâng cấp kỹ thuật. Đây là một đòn chiến lược về mặt pháp lý. Circle – nhà phát hành USDC – không còn chỉ là một công ty stablecoin. Họ đang trở thành 'người gác cổng' của hạ tầng tài chính on-chain.
Tôi đã theo dõi ngành này 20 năm. Năm 2017, tôi chứng kiến một dự án ICO chết yểu vì vi phạm bằng sáng chế của một gã khổng lồ công nghệ. Giờ đây, Circle đang nắm trong tay vũ khí tương tự. Họ mua ròng 680 'gia đình bằng sáng chế' – bao phủ từ blockchain cốt lõi, ngân hàng, chuỗi cung ứng đến các cơ chế đồng thuận cũ. Những phát minh này chủ yếu đến từ thời kỳ hoàng kim của IBM (2015–2019), khi họ xây dựng Hyperledger Fabric. Công nghệ có thể đã cũ, nhưng giá trị pháp lý thì vẫn nguyên.
Core: Điều này thay đổi cuộc chơi như thế nào? Trước hết, Circle đang xây một 'bãi mìn' cho đối thủ. Tether, dù thống trị thị trường với hơn 70% thị phần stablecoin, lại gần như không có bằng sáng chế. Mỗi bước đi của họ trên con đường cải tiến công nghệ (ví dụ: cross-chain, zk-proofs) giờ đều có thể dẫm phải mảnh đất của Circle. Nếu Circle quyết định 'khai hỏa', Tether sẽ phải đối mặt với các vụ kiện tốn kém. Nhưng đó là chưa kể đến PayPal – với PYUSD – cũng chỉ có vài chục bằng so với gần 1.000 của Circle. 'Pump? Chỉ dành cho ai nhìn vào on-chain.' Và on-chain này là của luật sư, không phải của code.
Thứ hai, Circle đang nâng cấp 'narrative' của mình. Từ một 'stablecoin nhà phát hành' lên 'hạ tầng tài chính tuân thủ'. Đối với các ngân hàng lớn và quỹ đầu tư (như BlackRock, đã đầu tư vào Circle), việc hợp tác với một thực thể nắm giữ hàng loạt bằng sáng chế của Mỹ là 'an toàn' hơn nhiều so với một công ty đăng ký ở Cayman. Đây là cách Circle bảo vệ thị phần của USDC trước cuộc tấn công của USDT và PYUSD.
Contrarian angle: Hầu hết mọi người sẽ nói 'Đây là tin tuyệt vời cho USDC'. Sai. USDC vẫn là stablecoin có giá 1 USD, không thể tăng giá. Giá trị thực sự nằm ở Circle – một công ty cổ phần tư nhân. Và rủi ro cũng lớn không kém. Bằng sáng chế có thể trở thành gánh nặng nếu Circle bị kiện ngược vì độc quyền. Nếu họ dùng nó để tấn công Tether, cuộc chiến pháp lý sẽ tiêu tốn hàng trăm triệu USD và làm chậm sự phát triển của toàn bộ hệ sinh thái stablecoin. 'DeFi không tha thứ cho kẻ ngủ quên.' Nhưng DeFi cũng không tha thứ cho kẻ đốt tiền vào kiện tụng.
Hãy nhìn vào những gì đã xảy ra với BlackBerry – từng thống trị thị trường điện thoại nhờ bằng sáng chế, nhưng cuối cùng bị vượt qua bởi những kẻ không có bằng. Bằng sáng chế chỉ có giá trị khi bạn dùng nó để phòng thủ hoặc tạo doanh thu, không phải để khoe. Circle gia nhập LOT Network – một tổ chức phòng thủ tập thể chống lại 'patent troll'. Điều đó cho thấy họ hiểu rõ mình đang cầm một thanh kiếm hai lưỡi.
Takeaway: Trong 12–18 tháng tới, hãy theo dõi ba tín hiệu: (1) Circle có công bố chính sách cấp phép FRAND (công bằng, hợp lý, không phân biệt đối xử) không? Nếu có, đó là tín hiện tích cực. (2) Tether có động thái gì? Họ có thể mua lại một đống bằng sáng chế cũ để đối trọng, hoặc hợp tác với một tập đoàn tài chính. (3) Các DAO và DeFi protocol có bắt đầu chuyển một phần thanh khoản từ USDC sang DAI hay không? Nếu điều đó xảy ra, nghĩa là sự tập trung quyền lực của Circle đang làm xói mòn lòng tin. 'Thanh khoản đang chảy về đâu? Theo dõi.'

