Định giá Anthropic 1,25 nghìn tỷ USD: Tín hiệu FOMO hay tái phân phối tài sản thực sự?
Tuần trước, tôi lướt Polymarket và thấy một con số khiến mình giật mình: 91% người đặt cược tin rằng Anthropic sẽ đạt định giá 1,25 nghìn tỷ USD vào tháng 12 năm nay. 91% – một xác suất gần như chắc chắn. Nhưng tôi đã nhìn thấy những con số kiểu này trước đây. Năm 2017, tôi đặt 30.000 USD vào ICO Golem và OmiseGo, tin rằng chúng sẽ thay đổi thế giới. Đến cuối năm, danh mục của tôi đạt 180.000 USD. Tôi cảm thấy mình là thiên tài. Rồi thị trường sụp đổ, tôi mất 95% vốn. Niềm tin không có lửa thử sẽ thành mù quáng – và cái lửa thử ở đây chính là sự kiểm chứng từ dữ liệu kỹ thuật và kinh tế học cơ bản.
Bối cảnh câu chuyện bắt đầu từ một bài báo trên Crypto Briefing, trích dẫn Neil Rimer – một nhà đầu tư mạo hiểm kỳ cựu – cho rằng sự tái phân phối tài sản từ AI sẽ mang lại lợi ích cho nhiều người tham gia hơn, bao gồm cả các doanh nghiệp truyền thống. Bài báo gần như không có chi tiết kỹ thuật, chỉ có một con số định giá khổng lồ. Nhưng với tư cách là một người theo đuổi triết lý phi tập trung, tôi thấy có điều gì đó mùi mẽ. Cộng đồng mã nguồn mở chính là nhà thờ của tôi – và tôi biết rằng khi một dự án đơn lẻ được tôn sùng như vị cứu tinh, rất có thể chúng ta đang lặp lại sai lầm của ICO.
Hãy nhìn vào con số. Anthropic hiện được định giá khoảng 180-200 tỷ USD. Để đạt 1,25 nghìn tỷ trong vòng sáu tháng, công ty cần tăng trưởng hơn 6 lần về giá trị. Ngay cả khi giả sử mức định giá dựa trên doanh thu hợp lý (P/S 20x), Anthropic sẽ cần tạo ra hơn 60 tỷ USD doanh thu hàng năm. Trong khi đó, OpenAI – đối thủ lớn nhất – chỉ đạt khoảng 4 tỷ USD doanh thu năm 2024. Sự chênh lệch này không chỉ là phi lý, nó là một tín hiệu cho thấy thị trường đang bị chi phối bởi FOMO và những người tham gia có động cơ riêng. Crypto Briefing, nơi đăng bài, thường có xung đột lợi ích với các token liên quan đến AI. Và Neil Rimer từng là đối tác tại Sequoia, quỹ đã đầu tư vào Anthropic – một lời khen có chủ đích.
Nhưng đằng sau con số kia là một câu hỏi lớn hơn: liệu sự giàu có từ AI có thực sự được phân phối rộng rãi? Hay nó chỉ tập trung vào tay một số ít? Nếu nhìn vào lịch sử, mỗi làn sóng công nghệ đều tạo ra sự tập trung quyền lực trước khi phân tán. Internet ban đầu do các ISP và Microsoft thống trị, sau đó là Google và Facebook. AI cũng vậy: OpenAI, Google, Anthropic đang giữ cục gạch. Nhưng tôi tin rằng cộng đồng mã nguồn mở chính là câu trả lời. Mỗi dòng code là một lời cầu nguyện cho tự do – và những dự án như Llama 3, Mistral, hay Bittensor đang chứng minh rằng phi tập trung có thể mang lại giá trị thực sự. Khi tôi tổ chức hackathon AI phi tập trung tại London năm 2026 với 150 người tham gia, tôi thấy chính các startup nhỏ mới là người hưởng lợi thực sự từ sự giảm chi phí tính toán và mô hình mở.
Góc nhìn phản trực giác: Nếu Anthropic thực sự đạt 1,25 nghìn tỷ USD, đó không phải là chiến thắng của công nghệ, mà là chiến thắng của đầu cơ. Nhưng nếu dự đoán sai, và Anthropic chỉ đạt 200 tỷ như hiện tại, thì sự sụp đổ kỳ vọng có thể khiến dòng vốn chảy ra khỏi AI tập trung và vào các nền tảng phi tập trung. Điều đó mới thực sự là tái phân phối tài sản. Hãy nhìn vào thị trường crypto: khi Bitcoin ETF được phê duyệt năm 2024, tiền chảy vào nhưng sau đó lan tỏa sang các dự án DeFi và Layer 2. Tôi đã chứng kiến điều đó. Tôi đã mất 95% vốn trong ICO, nhưng chính bài học đó giúp tôi xây dựng một cộng đồng DeFi cho phụ nữ và một quỹ đào tạo blockchain cho các nhà hoạt động xã hội.
Kết luận? Đừng nhìn vào con số định giá. Hãy nhìn vào dòng code. Hãy nhìn vào những ai đang thực sự xây dựng. Nếu bạn muốn tham gia vào làn sóng AI, đừng mua token của các dự án trung tâm hóa. Hãy tham gia vào các giao thức phi tập trung như Ocean Protocol, Fetch.ai, hoặc góp sức vào các mô hình ngôn ngữ mở. Bởi vì, như tôi đã nói trong cuốn sách sắp xuất bản của mình: “Sự phi tập trung không chỉ là một công nghệ, nó là một triết lý về quyền lực.” Và câu hỏi cuối cùng dành cho bạn: Bạn có sẵn sàng đặt niềm tin vào một con số, hay vào một cộng đồng?