Mở một website NFT Trung Quốc, xem một bức ảnh kỹ thuật số được mệnh danh là 'báu vật quốc dân' bán với giá vài nghìn tệ. Bạn có thấy một cơ hội? Tôi chỉ thấy một cái bẫy.
Đây không phải là một thị trường. Đây là một bữa tiệc 'sưu tầm' đã bị 'đóng cửa toàn bộ', nhưng những người tham gia vẫn đang cố gắng gọi đồ uống từ một quầy bar đã bị tháo dỡ từ lâu. Sự thật là, NFT Trung Quốc, với tên gọi chính thức là 'Digital Collectible' (Bộ sưu tập Kỹ thuật số), đã chết. Chết ngay từ khi còn trong trứng nước, bởi một sai lầm cốt lõi: Không có thị trường thứ cấp, không có tính thanh khoản, không có lý do để đầu cơ.
Tôi nhớ lại năm 2017, khi các kênh Telegram tràn ngập tín hiệu về các đợt ICO pump và dump. Tôi, một sinh viên năm cuối với 500 đô la, đã nhảy vào và kiếm được 4.000 đô la trong 2 ngày. Cảm giác đó thật phấn khích. Nhưng tôi cũng nhận ra một điều: những gì không thể bán thì chẳng có giá trị gì ngoài giá trị cảm xúc. Đó là bài học tôi mang vào cuộc chơi NFT.
Hỡi các bạn, hãy nghe tôi nói: 'Arb hết rồi, đừng có mơ.'
Sự thật cay đắng nằm ở cấu trúc của thị trường này. Ở Trung Quốc, các nền tảng lớn như Alibaba, Tencent, và các sàn giao dịch do nhà nước hậu thuẫn đã phát hành 'Bộ sưu tập Kỹ thuật số' dựa trên các blockchain được phép (permissioned). Người mua có thể mua một lần, nhưng không thể bán lại cho người khác trong một thị trường mở. Họ chỉ có thể 'tặng' hoặc 'giữ'.
Pump? Dump? Tôi chỉ thấy một cái bẫy.
Hãy nhìn vào thực tế: Trong khi các giao thức DeFi mùa hè 2020 cho phép tôi xây dựng bot chênh lệch giá (arbitrage) và kiếm 2.300 đô la từ 10.000 đô la vốn trong ba tuần, thì NFT Trung Quốc lại là một lỗ hổng thanh khoản. Bạn mua một bức ảnh với giá 100 tệ. Không có ai mua lại nó. Giá trị của nó là 0 tệ, trừ khi bạn tìm được một người mua may mắn trên thị trường chợ đen. Đó không phải là đầu tư, đó là một hành động hy vọng.
'Sưu tầm' không phải là giao dịch. Đây là một sự khác biệt lớn.
Cảm xúc của tôi về thị trường này rất rõ ràng. Năm 2021, tôi đã 'săn' NFT Reddit, mua 500 cái với giá 0.01 đô la mỗi cái, tổng cộng chỉ 5 đô la. Sau 3 tháng, 10% trong số đó được airdrop token trị giá 50.000 đô la. Nhưng tôi đã bán sớm, chỉ thu về 8.000 đô la. Tại sao? Vì tôi bỏ qua việc kiểm tra hợp đồng tối ưu hóa. Đó là bài học về sự vội vàng. Nhưng ít nhất tôi có một cơ hội để bán. Với NFT Trung Quốc, bạn không có cơ hội đó.
NFT giờ là đồ chơi, không phải tài sản.
Từ góc nhìn của một người đã sống qua 13 năm trong ngành, tôi thấy một mô hình rất quen thuộc: một cơn sốt cảm xúc do sự khan hiếm nhân tạo và các câu chuyện thương hiệu tạo ra. Các công ty Trung Quốc phát hành các bộ sưu tập với số lượng giới hạn, gắn liền với các thương hiệu lớn (như bảo tàng, người nổi tiếng) để tạo cảm giác độc quyền. Họ nói rằng đây là 'công nghệ blockchain', nhưng thực tế, nó chỉ là một cơ sở dữ liệu tập trung ghi lại quyền sở hữu của một bức ảnh JPEG.
Hãy nhìn vào bức tranh lớn: Thị trường thứ cấp là linh hồn của bất kỳ tài sản kỹ thuật số nào. Nếu bạn không thể bán, bạn không sở hữu.
Góc nhìn phản trực giác ở đây là: nhiều người cho rằng NFT Trung Quốc thành công vì chúng được các ông lớn công nghệ hậu thuẫn và có cộng đồng trung thành. Sai lầm! Sự thành công thực sự của một thị trường NFT đến từ tính thanh khoản và sự tương tác của các nhà đầu cơ. Khi bạn loại bỏ yếu tố đầu cơ, bạn chỉ còn lại một món đồ sưu tầm không có giá trị thị trường. Nó giống như một bức tranh trong bảo tàng: bạn có thể ngắm, nhưng không thể mua bán trên thị trường mở.
Thị trường thứ cấp là linh hồn của bất kỳ tài sản kỹ thuật số nào. Nếu bạn không thể bán, bạn không sở hữu.
Kết luận của tôi, dựa trên kinh nghiệm từ các đợt ICO 2017 đến mùa hè DeFi 2020, và các mùa NFT 2021, là thế này: Các bộ sưu tập kỹ thuật số của Trung Quốc là một thử nghiệm xã hội thú vị, nhưng về mặt kinh tế, chúng là một thất bại. Chúng không tạo ra một hệ sinh thái tài sản kỹ thuật số bền vững. Chúng chỉ tạo ra một cái bẫy cảm xúc cho những người tin vào một tương lai mà không có lối thoát.
Vậy câu hỏi đặt ra là: Bạn sẽ tiếp tục mua một món đồ chơi mà bạn không bao giờ có thể bán, hay bạn sẽ tìm kiếm những cơ hội thực sự trong thế giới tài sản kỹ thuật số? Tín hiệu Telegram? Cho người mới thôi.