Năm 2017, một quỹ đầu tư mạo hiểm ở Warsaw đề nghị tôi đánh giá một dự án ICO huy động 50.000 ETH. White paper của chúng copy nguyên văn từ một dự án khác. Smart contract thì thiếu kiểm soát truy cập cơ bản. Tôi từ chối tài trợ. Đồng nghiệp bảo tôi quá thận trọng. Dự án sụp đổ sau 6 tháng.
Bảy năm sau, tôi thấy mình đang đọc cùng một bài hát, chỉ với giai điệu khác nhau. Lần này, lời bài hát là 'Agentic AI sẽ cứu blockchain khỏi sự lãng quên'. Ca sĩ là Franklin Templeton, người quản lý 1,8 nghìn tỷ đô la.
Đây là lý do tại sao tôi, một người theo chủ nghĩa hiện thực lạnh lùng, không mua nó.
Tháng 5 năm 2024, Sandy Kaul, người đứng đầu bộ phận tài sản kỹ thuật số tại Franklin Templeton, nói với một hội nghị: 'Agentic AI sẽ là ứng dụng sát thủ cho blockchain'. Bài thuyết trình của cô đầy những con số lớn. McKinsey dự báo 15 nghìn tỷ đô la vào năm 2030. Cô ấy lập luận rằng các đại lý AI sẽ cần micro payments, blockchain cung cấp điều đó, và altcoins là cách tốt nhất để nắm bắt cơ hội này.
Hãy dừng lại ở đây. Điều này có vẻ hợp lý trên bề mặt, nhưng hãy để tôi tháo dỡ nó.
Vấn đề đầu tiên: Tường lửa giữa 'Agent' và 'Micro Payment'. Kaul trích dẫn Coinbase 'x402' giao thức như một công cụ cho phép AI trả tiền cho các dịch vụ nhỏ. Đúng. Giao thức là một bước tiến. Nó cho phép các đại lý trả tiền cho nhau bằng USDC mà không cần người dùng can thiệp.
Nhưng đây là những gì cô ấy không nói với bạn: x402 là một tiêu chuẩn mở, đã được chuyển cho Linux Foundation. Điều này có nghĩa là bất kỳ blockchain nào cũng có thể triển khai nó. Nó không phải là một đặc quyền kỹ thuật độc quyền cho Ethereum, Solana hay bất kỳ mạng nào. Nếu các đại lý AI có thể giao dịch trên bất kỳ chuỗi nào, giá trị của mỗi chuỗi riêng lẻ (và token của nó) sẽ không tăng tuyến tính với số lượng giao dịch của đại lý.
Vấn đề thứ hai: Các giả định ẩn trong 'Tăng trưởng của đại lý = Tăng nhu cầu token'. Kaul nói rằng khi các đại lý AI thực hiện hàng nghìn tỷ giao dịch nhỏ, phí gas trên Solana (hoặc bất kỳ L1 nào) sẽ tăng vọt, đẩy giá SOL lên cao. Cô ấy hoàn toàn bỏ qua một yếu tố: Cung.
Solana có lạm phát. Tỷ lệ lạm phát hiện tại là khoảng 5% mỗi năm, và nó đang giảm dần. Ngay cả khi nhu cầu từ các đại lý AI tăng lên, nếu tỷ lệ lạm phát vẫn cao hơn tốc độ đốt (phí gas bị đốt), giá trị của SOL không có cơ sở để tăng. Cô ấy đang vẽ ra một kịch bản nhu cầu mà không có phân tích nguồn cung tương ứng. Đây là phân tích một chiều.
Vấn đề thứ ba: Rủi ro quy định và cấu trúc thị trường. Franklin Templeton là một công ty tư vấn đầu tư được SEC quy định. Khi Kaul nói 'mở rộng altcoins', cô ấy đang giới thiệu các token cụ thể (SOL, v.v.) cho một đối tượng rộng lớn. Đây là một bước đi táo bạo. Năm 2023, SEC đã gửi thông báo Wells cho nhiều altcoin. Nếu SEC xem xét kỹ lưỡng tuyên bố này, nó có thể dẫn đến các hành động thực thi. Và khi SEC hành động, thị trường altcoin thường giảm. Vì vậy, ngay cả khi dự báo của cô ấy đúng, rủi ro pháp lý trong ngắn hạn có thể làm suy yếu lợi nhuận.
Đây là nơi mà 'góc nhìn đối lập' xuất hiện. Tôi không nói rằng Kaul hoàn toàn sai. Phần 'phe bò' đúng của cô ấy là thế này: Vi hệ thống thanh toán truyền thống (Visa, Mastercard) thực sự không hiệu quả đối với các giao dịch nhỏ. Phí cố định cao khiến micropayment không khả thi. Blockchain, với phí thấp (trên các L1 như Solana), có thể giải quyết vấn đề này. Nếu và chỉ khi các đại lý AI thực sự bùng nổ và cần hàng nghìn tỷ giao dịch nhỏ, blockchain có thể trở thành lớp thanh toán cho nền kinh tế AI.
Đây là một giả thuyết hợp lý. Nhưng nó vẫn là một giả thuyết. Chúng ta chưa thấy bất kỳ bằng chứng nào cho thấy các đại lý AI sẽ tạo ra nhu cầu giao dịch vi mô.
Đây là những gì tôi sẽ làm với tư cách là một nhà quản lý rủi ro: Tôi sẽ theo dõi tín hiệu thực tế trước khi đầu tư.
Tín hiệu đầu tiên: Khối lượng giao dịch trên chuỗi được tạo bởi các tác nhân. Không phải tổng số giao dịch. Điều này rất khó để cô lập, nhưng nó có thể ước tính thông qua các địa chỉ hợp đồng thông minh.
Tín hiệu thứ hai: Số lượng dự án AI agent thực sự tích hợp x402 hoặc các giao thức tương tự.
Tín hiệu thứ ba: Quỹ thực tế của Franklin Templeton. Nếu họ thực sự tin vào điều này, họ sẽ mua altcoin. Tôi sẽ kiểm tra hồ sơ 13F hàng quý của họ.
Tôi đã thấy Terra sụp đổ. Tôi thấy BAYC giảm 90% từ đỉnh. Mỗi lần, một câu chuyện lớn đều xuất hiện: 'Sự ổn định thuật toán của Terra là một kỳ quan', 'BAYC là tài sản thế chấp thế hệ tiếp theo'. Mỗi lần, những người thông minh đều nói điều đó. Mỗi lần, tôi phải kiểm tra mã, kiểm tra dữ liệu, và tìm ra các lỗ hổng.
Lần này cũng vậy. Kaul có một luận điểm hấp dẫn. Nhưng cô ấy đang bỏ qua các chi tiết kỹ thuật, rủi ro pháp lý và các giả định sai lầm về nguồn cung.
Đừng mua câu chuyện. Hãy mua dữ liệu.
Và hiện tại, dữ liệu vẫn chưa ủng hộ điều đó.